Czym jest wyciek danych w firmie

Wyciek danych to sytuacja, w której informacje firmowe, dane klientów, pracowników lub kontrahentów trafiają poza kontrolowane środowisko i mogą zostać odczytane przez osoby nieuprawnione. Nie zawsze jest on efektem zaawansowanego cyberataku. Czasem wystarczy błędnie udostępniony folder, wysłanie pliku do złego odbiorcy, słabe hasło albo dostęp pozostawiony byłemu pracownikowi.
Spis treści:
-
Czym jest wyciek danych?
-
Jak dochodzi do wycieku danych?
-
Najczęstsze przyczyny wycieku danych
-
Skutki wycieku danych
-
Co zrobić, gdy dojdzie do wycieku danych?
-
Jak zapobiegać wyciekom danych?
-
Podsumowanie
Czym jest wyciek danych?
Wyciek danych oznacza niekontrolowane ujawnienie informacji, które powinny pozostać poufne. Mogą to być dane osobowe, dokumenty firmowe, hasła, dane finansowe, umowy, faktury, korespondencja, pliki klientów albo informacje handlowe.
Do wycieku może dojść przypadkowo, np. przez błąd pracownika, złą konfigurację systemu lub brak odpowiednich zabezpieczeń. Problem polega na tym, że taki incydent może przez długi czas pozostać niezauważony, a firma może nie wiedzieć, że poufne dane są już dostępne poza organizacją.
Jak dochodzi do wycieku danych?
Wyciek danych może mieć wiele przyczyn. Część incydentów wynika z działania cyberprzestępców, ale bardzo często problem zaczyna się od prostych błędów organizacyjnych.
Do wycieku może dojść wtedy, gdy pracownik kliknie w fałszywy link, poda niewłaściwej osobie dane logowania, wyśle plik do złego odbiorcy, udostępni folder w chmurze publicznie albo skorzysta z prywatnej poczty do spraw firmowych.
Ryzyko zwiększają także nieaktualne systemy, brak uwierzytelniania wieloskładnikowego, zbyt szerokie uprawnienia, brak szyfrowania oraz niewyłączone konta osób, które już nie pracują w firmie.
Najczęstsze przyczyny wycieku danych
W praktyce wiele wycieków danych wynika z powtarzających się zaniedbań. Najczęstsze przyczyny to:
-
słabe lub powtarzające się hasła,
-
brak MFA, czyli uwierzytelniania wieloskładnikowego,
-
phishing,
-
publiczne linki do plików,
-
nieaktualne oprogramowania,
-
zgubiony laptop lub telefon,
-
brak kontroli nad firmową pocztą i chmurą.
Wyciek danych rzadko jest jednorazowym przypadkiem. Często pokazuje on, że firma nie ma pełnej kontroli nad dostępami, urządzeniami, systemami lub procedurami.
Skutki wycieku danych
Skutki wycieku danych zależą od skali incydentu i rodzaju ujawnionych informacji. Czasem problem można szybko ograniczyć, ale w poważniejszych przypadkach konsekwencje są długotrwałe.
Wyciek może prowadzić do utraty zaufania klientów, szkód wizerunkowych, przejęcia kont, prób wyłudzeń, kradzieży tożsamości, strat finansowych i przestojów w pracy firmy. Może też oznaczać obowiązki związane z RODO, w tym konieczność oceny ryzyka, zgłoszenia naruszenia lub poinformowania osób, których dane dotyczą.
Co zrobić, gdy dojdzie do wycieku danych?
Najważniejsze jest szybkie i uporządkowane działanie. Firma powinna ustalić, jakie dane wyciekły, kto mógł uzyskać do nich dostęp, kiedy doszło do incydentu i czy zagrożenie nadal trwa.
W pierwszej kolejności warto odciąć nieuprawniony dostęp, zmienić hasła, zablokować podejrzane konta, zabezpieczyć logi, sprawdzić zakres ujawnionych danych i poinformować osoby odpowiedzialne za IT oraz ochronę danych.
Jeśli incydent dotyczy danych osobowych, trzeba ocenić, czy wymaga zgłoszenia do UODO i czy należy poinformować o nim osoby, których dane zostały ujawnione.
Jak zapobiegać wyciekom danych?
Ochrona przed wyciekiem danych powinna łączyć technologię, procedury i edukację pracowników. Sama instalacja programu antywirusowego nie wystarczy, jeśli firma nie kontroluje dostępów, haseł, poczty i plików.
Najważniejsze działania to:
-
ograniczenie dostępów,
-
włączenie MFA,
-
stosowanie menedżera haseł,
-
regularne aktualizacje,
-
szkolenia pracowników,
-
zabezpieczenie poczty firmowej,
-
regularne kopie zapasowe,
-
audyt IT.
Podsumowanie
Wyciek danych to sytuacja, w której poufne informacje trafiają poza firmę w niekontrolowany sposób. Może dotyczyć danych osobowych, haseł, dokumentów, faktur, umów, korespondencji lub plików klientów. Ryzyko można ograniczyć, jeśli firma uporządkuje zabezpieczenia, przeszkoli pracowników i przygotuje procedurę działania na wypadek incydentu.